งานบุญขึ้นธาตุเดือนเก้า จัดขึ้นเพื่อบูชาพระบรมสารีริกธาตุแห่งองค์สมเด็จ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า บนสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ในวันขึ้น 14 ค่ำ เดือนเก้า ชาวเหนือ ซึ่งตรงกับเดือนเจ็ดของภาคกลาง ประมาณเดือนมิถุนายน แต่บางปี อาจคาบเกี่ยวขึ้นมาถึงเดือนพฤษภาคม วัดพระบรมธาตุ อันเป็นสถานที่สืบสานประเพณีนี้มาแต่โบราณ ตั้งอยู่ที่อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก
ก่อนถึงวันขึ้น 14 ค่ำ ของเดือนเก้า "ชาวบ้านศรัทธาวัด" ในอำเภอบ้าตาก และอำเภอใกล้เคียงจะเริ่มเตรียมงานกันไว้ล่วงหน้า ด้วยการจัดทำ "บะไฟ" หรือ บั้งไฟ โดยเตรียมตัดไม้ไผ่ลำยาวโต เผาถ่านผสมกับดินประสิว นำมาตอกดัลงในท่อสังกะสี หรือท่อเหล็กตามที่ทางวัดกำหนดความยาวให้ ตอกอัดให้แน่น ตกแต่งเป็นรูปต่าง ๆ ให้สวยงาม เพื่อนำไปจุดแข่งขันกันในวันงาน