การเขียนจดหมายธุรกิจ
แม้ว่าการดำ เนินธุรกิจในปัจจุบันจะนิยมใช้โทรศัพท์ โทรสาร หรือจดหมาย อิเล็กทรอนิกส์ ในการติดต่อสื่อสารกันเพราะมีความสะดวก และรวดเร็ว แต่การเขียนจดหมายก็ยังมีความจำ เป็นอยู่เช่นเดิม เพราะการส่งโทรสาร หรือจดหมายอิเล็กทรอนิกส์ก็คือการเขียนจดหมายเพียงแต่มิได้ส่งทางไปรษณีย์โทรเลข และการเขียนก็ถือว่าเป็นเอกสารหรือหลักฐานที่สามารถยืนยันความถูกต้อง หรือดำ เนินคดีตามกฎหมายได้ การเขียนจดหมายธุรกิจจึงมีความจำเป็นสำ หรับผู้ประกอบกิจการต่าง ๆ หรือแม้กระทั่งผู้บริโภคที่ต้องการติดต่อกับหน่วยงานต่าง ๆทางจดหมาย
จดหมายธุรกิจ เป็นจดหมายที่มีไปมาถึงกันระหว่างองค์กรธุรกิจ บริษัท ห้างร้าน รายการที่นักธุรกิจจำ เป็นต้องติดต่อกันมีมากมาย เช่น การแนะนำ การสอบถาม การสั่งซื้อ การส่งมอบการยกเลิกรายการ การปรับความเข้าใจ การทวงหนี้ เป็นต้น การติดต่อกันทางจดหมายจึงดีกว่าการติดต่อด้วยวาจา เพราะจดหมายเก็บเป็นหลักฐานอ้างอิงได้ทุกโอกาส นอกจากนี้ยังเป็นการประหยัดทั้งแรงงาน เวลา และเงิน
ความสำคัญของจดหมายธุรกิจ
การเรียนรูเกี่ยวกับจดหมายธุรกิจ ช่วยให้สามารถร่างจดหมายติดต่องานต่าง ๆ ได้รวดเร็วถูกต้อง และเลือกสรรวัสดุอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ประกอบการเขียน ตลอดจนสำนวนภาษา ข้อความที่โต้ตอบอันจะนำมาซึ่งค่านิยมที่ดี และความสำเร็จในการงาน
จดหมายธุรกิจจึงมีความสำคัญดังนี้
1. สะดวก สามารถติดต่อกันได้ในระยะทางไกล ๆ ไม่ต้องเสียเวลาไปติดต่อด้วยตนเองโดยอาจใช้วิธีส่งทางโทรสาร
2. ประหยัดทั้งเวลา และค่าใช้จ่าย โดยเฉพาะเรื่องที่มีรายละเอียดมากและซับซ้อนเพราะการส่งจดหมายทางไปรษณีย์จะประหยัดค่าใช้จ่ายได้มากกว่า
3. สามารถติดต่อกันได้ในวงกว้าง ทั้งผู้ที่เรารู้จัก และไม่รู้จัก เช่น การโฆษณาสินค้าหรือบริการทางจดหมาย (direct mail)
4. เป็นสื่อก่อให้เกิดสัมพันธภาพที่ดี สร้างความประทับใจแก่ผู้ที่รับ
5. ข้อความสื่อสารสมบูรณ์ เนื่องจากสามารถเขียนให้รายละเอียดที่สมบูรณ์ชัดเจนกว่าการพูด
6. เก็บเป็นหลักฐานได้มีประโยชน์เพื่อการอ้างอิงและค้นเรื่องเมื่อจำเป็น หรือเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์วิจัยทางการตลาดได้
7. สามารถแจ้งข่าวสารหรือให้ข้อมูลต่าง ๆได้อย่างทั่วถึงกันตามเวลาที่กำหนดหลักการเขียนจดหมายธุรกิจโดยทั่วไป
การเขียนจดหมายธุรกิจที่ดีควรมีลักษณะดังต่อไปนี้
1. กะทัดรัด ใช้คำ และประโยคที่กะทัดรัด ได้ใจความ ไม่ใช้คำ ฟุ่มเฟือย หรือยืดเยื้อ เช่น “บริษัทมีความประสงค์ใคร่จะขอร้องท่านที่สนใจต้องการสั่งซื้อสินค้าของบริษัทเราได้โปรดรีบจัดส่งใบสั่งซื้อสินค้าของท่านไปยังบริษัทเราก่อนเวลาที่ได้กำหนดไว้” ข้อความดังกล่าวมีการใช้คำฟุ่มเฟือย ไม่กะทัดรัด ควรแก้ไขเป็น “บริษัทฯ ใคร่ขอเรียนท่านที่สนใจ โปรดรีบส่งใบสั่งซื้อไปยังบริษัทฯ ภายในกำหนดเวลา” เป็นต้น
2. ชัดเจน เลือกใช้คำ และประโยคให้อ่านได้ความชัดเจน ไม่สับสน ไม่ตีความได้หลายทาง หรือคลุมเครือ เช่น “เราไม่มีระเบียบที่จะผูกมัดให้เป็นภาระหนักจนเกินความสามารถของคุณ” ควรแก้ไขเป็น “ระเบียบของบริษัทฯ ไม่ผูกมัดให้เป็นภาระหนักจนเกินความสามารถของคุณ”
3. สุภาพ ใช้ถ้อยคำ สำนวนภาษาที่สุภาพ เพื่อสร้างความประทับใจที่ดีในการติดต่อเช่น “จึงเรียนมาเพื่อทราบ และหวังว่าจะได้จัดการแก้ไขให้โดยด่วน” ควรแก้ไขเป็น “จึงเรียนมาเพื่อทราบและหวังว่าจะได้รับความอนุเคราะห์แก้ไขโดยด่วน ขอขอบคุณมา ณ โอกาสนี้”
4. ความสมบูรณ์ เขียนข้อความที่เป็นสาระสำคัญในการติดต่อได้ความครบถ้วน ผู้อ่านเกิดความเข้าใจถูกต้อง ชัดเจน ช่วยให้การสื่อสารรวดเร็วขึ้น
5. แนบเนียน เขียนข้อความอย่างฉลาด เหมาะสม ถูกต้องกับกาลเทศะ และบุคคลที่รับการติดต่อ ช่วยให้เกิดความสำเร็จในงานที่ดำเนินอยู่
6. ระลึกถึงผู้อ่าน ผู้เขียนจดหมายควรสมมุติว่า หากตัวเองเป็นผู้รับจดหมายที่เขียนนั้นแล้วจะมีความรู้สึกอย่างไร หากเกิดความรู้สึกในด้านไม่ดี ไม่เกิดประโยชน์อันใดแล้ว ก็ควรแก้ไขใหม่
ประเภทของจดหมายธุระกิจ
1. จดหมายสมัครงาน
2. จดหมายขอเปิดเครดิต หรือจดหมายขอเปิดบัญชีเงินเชื่อ
3. จดหมายเสนอขายสินค้าหรือบริการ
4. จดหมายสอบถาม
5. จดหมายสั่งซื้อ
6. จดหมายต่อว่า และปรับความเข้าใจ
7. จดมายเตือนหนี้ และทวงหนี้
8. จดหมายไมตรีจิต
1. การเขียนจดหมายสมัครงาน
การเขียนจดหมายสมัครงานเป็นวิธีการหนึ่งที่นิยมกันมาก เพราะประหยัด และสะดวกกว่าที่หน่วยงานต่าง ๆ จะให้บุคคลในองค์กรมาทำหน้าที่รับสมัครตามช่วงระยะเวลาที่ประกาศรับสมัคร การเขียนจดหมายสมัครงานจึงเป็นวิธีการหนึ่งที่หน่วยงานสามารถจะกลั่นกรองข้อมูลจากผู้สมัครในระดับหนึ่งก่อนที่จะเรียกมาสัมภาษณ์
2. การเขียนจดหมายขอเปิดเครดิต
จดหมายขอเปิดเครดิต หรือจดหมายขอเปิดบัญชีเงินเชื่อ เป็นจดหมายที่ลูกค้าต้องการจะติดต่อเรื่องการค้าด้วยบัญชีเงินเชื่อ ซึ่งลูกค้าที่ขอเปิดเครดิตต้องแสดงรายละเอียดส่วนตัว และกิจการของตน พร้อมระบุชื่อบุคคลที่จะให้รายละเอียดเกี่ยวกับฐานะทางการเงินของตนต่อบริษัทห้างร้านที่จะขอเปิดบัญชีเงินเชื่อได้ ดังนั้นจะต้องเขียนให้น่าเชื่อถือและไว้วางใจได้ อีกทั้งต้องสร้างความสัมพันธ์อันดีต่อกันในการติดต่อธุรกิจ ถ้าบริษัทห้างร้านนั้นยอมให้ลูกค้าเปิดบัญชีเงินเชื่อก็จะตอบรับให้เครดิต แต่ถ้าปฏิเสธก็ควรปฏิเสธอย่างนุ่มนวลโดยหลีกเลี่ยงถ้อยคำ ที่จะทำ ให้ลูกค้าเคืองใจ พร้อมทั้งเสนอวิธีการที่จะให้เปิดเครดิตในอนาคต
3. การเขียนจดหมายเสนอขายสินค้าและบริการ
จดหมายเสนอขายสินค้าและบริการเป็นจดหมายที่บริษัทห้างร้านต่าง ๆ มีไปถึงลูกค้าที่คิดว่าจะสนใจสินค้าหรือบริการของบริษัท โดยชี้แจงคุณภาพ ราคา และสิ่งจูงใจต่าง ๆ ที่จะเรียกร้องความสนใจให้ลูกค้ามีความต้องการสินค้าและบริการนั้น และพร้อมที่จะสั่งซื้อทันที
4. การเขียนจดหมายสอบถาม
จดหมายสอบถาม เป็นจดหมายที่ติดต่อระหว่างลูกค้ากับบริษัท ห้างร้านต่าง ๆ ที่ต้องการจะสอบถามรายละเอียดเกี่ยวกับสินค้า เช่น ชนิด คุณภาพ ราคา ส่วนลด วิธีการใช้ ฯลฯ โดยอาจจะให้บริษัทนั้นส่งรายละเอียดหรือแคตตาล็อกมา เมื่อบริษัทได้รับจดหมายสอบถามแล้วก็จะตอบจดหมายทันที ที่เรียกว่า จดหมายตอบสอบถาม เพื่อแสดงให้เห็นว่าบริษัทให้ความสำคัญกับลูกค้าของตนและผู้สอบถ