กฎหมายทั้งหลายของอยุธยาใช้มาตลอดจนกระทั่งเสียอยุธยาให้พม่าไป เมื่อ พ.ศ. 2310 เมื่อพระเจ้ากรุงธนบุรีสามารถกอบกู้เอกราชของชาติไทยกลับคืน จึงสถาปนากรุงธนบุรีขึ้นเป็นราชธานีในปีนั้น ในสมัยนั้นเข้าใจว่าคงใช้กฎหมายของอยุธยาปกครองบ้านเมืองต่อมา เพราะมีศึกอยู่ตลอดทั้งสมัย เมื่อรัชกาลที่ 1ทรงเป็นกษัตริย์และสถาปนากรุงเทพมหานครขึ้นเป็นเมืองหลวงของประเทศไทย เมื่อปี พ.ศ. 2325 พระองค์ปกครองบ้านเมืองโดยอาศัยตัวบทของอยุธยาเท่าที่เหลือตกทอดมาซึ่งเหลือเพียงหนึ่งในสิบของกฎหมายทั้งหมดเท่านั้น ดังนี้เมื่อมีปัญหาก็ทรงวินิจฉัยปัญหาต่างๆโดยอาศัยข้อมูลอำนาจอธิปไตยของพระองค์บ้าง หรืออาศัยคำบอกเล่าของผู้ที่เคนทำงานในราชการในตุลาการแต่เดิมบ้าง
จนกระทั่งได้เกิดคดีขึ้นคดีหนึ่งและมีการทูลเกล้าทูลกระหม่อมถวายฏีกา คดีที่เกิดขึ้นนี้แม้จะเป็นคดีฟ้องหย่าของชาวบ้านธรรมดา แต่ที่มีความสำคัญในทางประวัติศาสตร์กฏหมายก็คือ ผลจากคดีนี้เป็นต้นเหตุให้นำมาซึ่งการชำระสะสางกฏหมายในสมัยนั้น และเกิด กฎหมายตราสามดวงขึ้น คดีนั้นเกิดในปี พ.ศ. 2347
เป็นคดีที่อำแดงป้อมฟ้องหย่านายบุญศรีช่างเหล็กหลวง ทั้งๆที่ตนดืทำชู้กับนายราชาอรรถและศาลได้คำพิพากษาให้หย่าได้ตามที่อำแดงป้อมฟ้อง โดยอาศัยการพิจารณาคดีตามบทกฏหมายที่มีความว่า "ชายหาผิดมิได้ หญิงขอหย่าท่านว่า เป็นหญิง หย่าชายหย่าได้ " เมื่อผลขอบคดีเป็นเช่นนี้ นายบุญศรีจะได้นำเรื่องนี้ขึ้นทูลเกล้าถวายฏีกาต่อพระเจ้าแผ่นดิน พระองค์ทรงเห็นด้วยกับฏีกาว่าคำพิพากษาของศาลนั้นขัดหลักความยุติธรรม ทรงสงสัยว่าการพิจารณาพิพากษาคดีจะถูกต้องตามตัวบทกฏหมายหรือไม่ จึงมีการให้เทียบกฏหมายทั้ง 3 ฉบับ ที่ ได้เก็บไว้ ที่1.ห้องเครื่อง หรือ ข้างที่ 2.หอหลวง 3.ศาลหลวง และมีการคลาดเคลื่อน ไม่ถูกต้อง จึงเป็นเหตุผลของการชำระกฏหมายปรากฏรายละเอียดตอนหนึ่งในประกาศพระราชปรารภแห่งกฏหมายตราสามดวง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงนี้แสดงให้เห็นว่า กษัตริย์ไม่สามารถใช้อำนาจของตนเองอย่างไรก็ได้จึงมีการให้ชำระสะสางกฎหมายให้เป็นไปอย่างยุติธรรม
พระอัยการลักษณะโจรตราขึ้นโดยสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 (พระเจ้าอู่ทอง) เมื่อ พุทธศักราช 1903 และถูยกเลิกเมื่อ พุทธศักราช 2541 กฎหมายลักษณะโจรนี้เป็นทั้งกฎหมายสารบัญญัติและกฎหมายวิธีสบัญญัติรวมกัน
เหตุผลที่เลือกพระอัยการลักษณะโจรนี้เพราะ มีกฎหมายที่ไม่เป็นธรรมแก่โจรหรือว่าผู้บริสุทธิ์
รวมทั้งชาวบ้านที่อยู่ในละแวกนั้นเมื่อเกิดเหตุ อย่างเช่น กฎหมาย 3 เส้น 15 วา
กฎหมาย 3 เส้น 15 วา ก็คือกฎหมายที่กำหนดความรับผิดชอบร่วมกันทั้งหมู่เหล่าในชุมชน สรุปคือ
เมื่อมีการปล้น ฆ่าคนตาย หรือทำร้ายสัตว์ถึงตาย ถ้าการกระทำความผิดเหล่านี้เกิดขึ้นในบริเวณของหมู่บ้านใด
ให้สมาชิกทุกคนของหมู่บ้านนั้นช่วยกันป้องกัน สืบค้นหาผู้ร้าย นอกจากนี้ความรับผิดชอบในความผิดที่เกิดขึ้นยังตกอยู่แก่ผู้อยู่ในระยะทาง 3 เส้น 15 วา วัดโดยรอบจากที่เกิดเหตุที่จะต้องช่วยกันจับโจร ผู้ใดไม่ช่วยจะถูกลงโทษทวนด้วยลวดหนังมากน้อยตามแต่ระยะทางที่ตนห่างจากที่เกิดเหตุ แต่ก็ใช่ว่าจะพ้นผิดไปโดยทีเดียว ยังจะต้องมีการทำทัณฑ์บนไว้ว่า ถ้าภายหลังจับผู้กระทำความผิดได้และผู้กระทำความผิดซักทอดถึงผู้ใดก็จะถูกลงโทษได้อีก
จะเห็นได้ว่าในกฎหมายนี้จะไม่ให้ความเป็นธรรมกับผู้ที่อาศัยอยู่ในละแวกเดียวกันนั้น เพราะถ้าหากไม่กระทำการอย่างใดอย่างหนึ่งที่กฎหมายกำหนดไว้จะได้รับลงโทษ เพราะผมคิดว่าการที่เข้าไปช่วยจับโจรหรือต่อสู้กับโจร อาจเป็นอันตรายต่อตนเองและผู้คนรอบตัวโดยที่มีการแก้แค้นจากพรรคพวกของโจร