การจัดการความสัมพันธ์ลูกค้า หรือ Customer Relationship Management (CRM) นั้น เป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งต่อการตลาดโรงแรมซึ่งเป็นธุรกิจในอุตสาหกรรมการบริการ ที่จำเป็นจะต้องสร้างความสัมพันธ์ที่ดีต่อลูกค้าทั้งหลายไว้ เพื่อใช้ในการดำเนินธุรกิจได้ในระยะยาว และโรงแรมที่ประสบความสำเร็จทั้งหลายล้วนนำเอาระบบ CRM ที่มีประสิทธิภาพมาประยุกต์ใช้งาน
แม้ว่าโรงแรมจำนวนมากจะมีสินค้าและบริการที่ดีเป็นที่พึงพอใจของลูกค้าส่วนใหญ่ แต่ถ้าโรงแรมขาดการบริหารความสัมพันธ์ลูกค้าที่ดีและมีประสิทธิภาพ ลูกค้าก็อาจจะเกิดการเปลี่ยนใจไปทดลองใช้สินค้าและบริการของโรงแรมอื่นๆ ที่มีให้เลือกใช้อยู่เป็นจำนวนมาก และอาจจะไม่กลับมาใช้บริการของโรงแรมเราอีกถ้าโรงแรมเหล่านั้นมีระบบบริหารความสำพันธ์ลูกค้าที่ดี
โรงแรม Madarin Oriental ที่จัดได้ว่าเป็น Classic Role Model ด้าน CRM และโรงแรมแบรนด์ดังจากต่างประเทศทั้งหลายที่ประสบความสำเร็จในการดำเนินธุรกิจนั้น ต่างให้ความสำคัญในการนำเอาระบบ CRM เข้ามาใช้งานในโรงแรม หรือเชนโรงแรมของตน เพื่อที่จะรักษาฐานลูกค้าของตนเองไว้ให้ได้มากที่สุด เพราะผลจากการศึกษาวิจัยจากสถานบันที่มีชื่อเสียงหลายๆ สำนักรายงานออกมาตรงกันว่า การทำธุรกิจกับลูกค้าเก่า ประหยัดกว่าการทำธุรกิจกับลูกค้าใหม่นับเป็น 10 เท่า
แต่การนำเอาเทคโนโลยี ระบบ CRM มาใช้ในการบริหารลูกค้าสัมพันธ์ในโรงแรมต่างๆ นั้น ยังไม่เป็นที่แพร่หลายมากนัก เพราะระบบ CRM ที่มีจำหน่ายในท้องตลาดนั้น แต่ละรายมีราคาค่าติดตั้ง และค่าบริการที่แพงลิบลิ่ว นอกจากนั้นในวงการธุรกิจโรงแรมยังขาดผู้รู้ ผู้เชี่ยวชาญที่จะนำเอาระบบมาใช้ให้เกิดประโยชน์ได้อย่างแท้จริง เพราะส่วนใหญ่จะมีการมอบหมายงานด้านเทคโนโยลีสารสนเทศของโรงแรมให้อยู่ในความรับผิดชอบของฝ่าย IT ในขณะที่ประโยชน์ของการใช้งานระบบ CRM หลักๆ นั้นจะอยู่ในฝ่ายของการตลาด การขาย และการบริการลูกค้า เป็นหลัก ซึ่งโรงแรมส่วนใหญ่จะขาดบุคลากรที่มีวิสัยทัศน์ ความรู้ และประสบการณ์ในการนำเอาเทคโนโลยีสารสนเทศมาบูรณาการใช้ประโยชน์ในด้านต่างๆ ซึ่งบางโรงแรมก็ลงทุนจำนวนมากไปกับการติดตั้งระบบ แต่ไม่สามารถนำมาใช้งานได้อย่างมีประสิทธิภาพ และคุ้มค่าเงินที่ลงไป และในขณะที่โรงแรมส่วนใหญ่ไม่พร้อมที่จะลงทุน เพราะจะต้องเสียค่าใช้จ่ายสูง
จากประสบการณ์ในการทำงานด้านบริการการตลาดและการขายโรงแรมของผู้เขียนเอง ได้ทดลองนำเอาหลักการบริหารความสัมพันธ์ลูกค้ามาประยุกต์ใช้ในการทำงาน พบว่า การนำเอาฐานข้อมูลลูกค้าของโรงรมมาใช้ในการบริหารความสัมพันธ์ลูกค้านั้นมีความสำคัญเป็นอย่างยิ่ง และสามารถนำมาใช้ในการทำงานให้บรรลุเป้าหมายได้ในหลายๆ ครั้ง โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาวะวิกฤติต่างๆ และการสื่อสารข้อมูลการตลาดกับ ลูกค้าองค์กร และ Travel Agent ต่างๆ แม้ว่าจะไม่ได้ลงทุนในการจัดหาระบบ CRM อย่างสมบูรณ์แบบมาใช้งาน เพราะเหตุผลด้านเงินลงทุน
หลักจากได้พิสูจน์แล้วว่า CRM มีประโยชน์ต่อโรงแรมเป็นอย่างยิ่ง ในเวลาต่อมาผู้เขียนจึงได้พยายามที่จะค้นหา ระบบ CRM ราคาประหยัด เพื่อจะนำมาใช้งานในโรงแรมของตนเองเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของทีมงาน และของโรงแรมให้ดียิ่งขึ้น กลับพบว่ามีผู้พัฒนาระบบ CRM ที่สมบูรณ์แบบ มีฟังก์ชั่นการทำงานเช่นเดียวกันกับระบบ CRM ที่องค์กรขนาดใหญ่ลงทุนพัฒนาขึ้นมาใช้งาน แต่เป็นระบบ CRM ฟรี แบบ Open Source ที่สามารถดาวน์โหลดมาติดตั้งใช้งาน และปรับแต่งให้เหมาะสม และพัฒนาต่อยอดใช้งานต่อไปได้ ที่มีผู้ใช้งานและพัฒนาระบบ CRM นี้ร่วมกันอยู่ทั่วโลกเป็นจำนวนมาก โดยเฉพาอย่างยิ่งในทวีปยุโรป ภายใต้ชื่อ vTiger CRM
ผู้เขียนได้ทดลองติดตั้งระบบ vTiger CRM ใน Web Server ของตนเอง และทดลองระบบต่าง ของ vTiger CRM และทำการพัฒนาปรับแต่งด้วยตนเองเพื่อให้มีความเหมาะสมกับการใช้งานด้าน CRM ของโรงแรมอยู่ระยะหนึ่ง (พักใหญ่) พบว่า vTiger CRM ระบบนี้มีประสิทธิภาพสูงมากแม้ว่าจะเป็นระบบที่มีให้ใช้ฟรี และจากการเปรียบเทียบการใช้งานกับระบบ CRM ที่ผู้ให้บริการ PMS ของโรงแรมมานำเสนอขายในราคาประมาณครึ่งล้าน ปรากฎว่า vTiger CRM มีฟังก์ชั่นการใช้งานที่มีประสิทธิภาพดีกว่า และมีเทคโนโลยีต่างๆ ทันสมัยกว่าเป็นอย่างมาก และไม่อยากจะเชื่อว่านี่คือระบบ CRM ที่มีให้นำไปใช้ได้ฟรีๆ โดยไม่ต้องเสียค่าลิขสิทธ์
หลักการทำงานของระบบ vTiger CRM ที่ผู้เขียนทดลองใช้แล้วประทับใจมีหลากหลาย อาทิ
Lead Management คือระบบจัดการรายชื่อบุคคลต่างๆ ที่ธุรกิจมีการติดต่อด้วย บุคลากรในโรงแรมทุกแผนกสามารถนำรายชื่อบุคคลที่ติดต่อทางธุรกิจมาใส่ไว้ในระบบ และสามารถมอบหมายให้ผูใดผู้หนึ่งเป็นผู้รับผิดชอบที่จะนำไปสู่การขายได้
Contact Management คือระบบการจัดการบัญชีรายชื่อผู้ติดต่อทั้งหลาย ทั้งที่เป็นลูกค้า หรือเป็น Lead
Account Management คือระบบจัดการบัญชีลูกค้าต่างๆ
Sales Automation คือระบบที่ใช้สำหรับการขายแบบอัตโนมัติ ตั้งแต่การทำ Price List ในระบบ การเลือกเอารายการสินค้าใน Price List มาทำเป็น Quotation ต่างๆ ส่งให้ลูกค้า เมื่อลูกค้าสั่งซื้อเข้ามาก็จัดทำเป็น Sales Order และฝ่ายบัญชี ก็สามารถนำข้อมูลไปจัดทำ Invoice ส่งให้ลูกค้าได้โดยอัตโนมัติ สามารถจัดทำการขายเป็นแบบ Project ได้
Campaign Management คือระบบสำหรับการตลาด ที่จะสามารถนำเอาข้อมูลลูกค้าที่มีอยู่มาใช้ในการจัดทำแคมเปญส่งเสริมการขาย และการสื่อสารการตลาดในลักษณะของ e-mail marketing ได้โดยอัตโนมัติ
Task Management คือระบบในการบริหารจัดการงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับการขาย การตลาด การให้บริการลูกค้า และสามารถที่จะมอบหมายให้ผู้รับผิดชอบนำไปปฏิบัติได้โดยอัตโนมัติ
Intelligence Dashboard คือหน้าต่างที่แสดงให้เห็นภาพสรุปของกิจกรรมต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง
Reports มีระบบรายงานที่หลากหลาย
อื่นๆ อีกมากมาย
จากการทดลองใช้ระบบของ vTiger CRM ของผู้เขียน พบว่าจะช่วยให้โรงแรม และองค์กรต่างๆ สามารถจะช่วยสร้างระบบ และนวัตกรรมในการทำงานใหม่ๆ ขึ้นมาแข่งขันได้ในลักษณะดังต่อไปนี้
Paper Less ลดการใช้งานกระดาษ เพราะระบบ vTiger CRM จะสามารถเก็บข้อมูลต่างๆ ที่เกี่ยวข้องไว้ในระบบ และผู้ใช้งานที่มีสิทธิ์เข้าถึงเอกสารนั้นสามารถเข้าไปดูได้ตลอดเวลา โดยไม่ต้องทำสำเนาเอกสารแจกจ่าย ส่วนการจัดทำเอกสารต่างๆ ส่งให้ลูกค้า ระบบก็จะจัดการแปลงไฟล์ที่สร้างในระบบเป็นไฟล์ PDF ส่งไปให้ลูกค้าผ่านทางอีเมล์ และเก็บสำเนาไว้ในระบบได้โดยอัตโนมัติ (ไม่ต้องเสียเวลาทำสำเนาเอกสารแจกจ่าย ไม่เสียค่ากระด