การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาบริบทของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตปุ๋ยบ้านใหม่สันติ 2) ศึกษาวิธีการดำเนินงานกลุ่มผู้ผลิตปุ๋ยบ้านใหม่สันติ 3) ศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนในการดำเนินงานกลุ่มผู้ผลิตปุ๋ยบ้านใหม่สันติ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตการณ์ และการสนทนากลุ่ม ในการเก็บข้อมูลจากสมาชิกของกลุ่ม และผู้นำกลุ่มที่เป็นกลุ่มตัวอย่าง ผลการศึกษา
1) บริบทของกลุ่มวิสาหกิจชุมชน โดยพิจารณาถึงคุณลักษณะสำคัญของวิสาหกิจชุมชน 7 ประการ ภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงคือคุณลักษณะ 3 ประการ 2 เงื่อนไข พบว่า กลุ่มผู้ผลิตปุ๋ยทั้งสองยังขาดความชัดเจนในด้านการริเริ่มสร้างสรรค์เป็นนวัตกรรมของชุมชน ส่วนการดำเนินวิถีชีวิตและการดำเนินงานของกลุ่มผู้ผลิตทั้งสองสอดคล้องตามแนวปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง 2) วิธีการดำเนินงานของกลุ่มผู้ผลิตปุ๋ยบ้านใหม่สันติ ด้านการผลิตพบว่า กลุ่มผู้ผลิตปุ๋ยทั้งสองจัดหา จัดซื้อวัตถุดิบภายในชุมชน ใช้แรงงานของสมาชิกในยามว่างมาร่วมกันผลิต เครื่องมือและอุปกรณ์ที่ใช้เป็นของสมาชิกที่มาร่วมลงแรงเป็นส่วนใหญ่ แต่ขาดการวางแผนการผลิต ด้านการขายและการตลาด กลุ่มผู้ผลิตทั้งสองใช้ข้อมูลต้นทุน ผลผลิตเป็นแนวทางในการกำหนดราคา ไม่มีแผนการส่งเสริมการขายและการตลาด ด้านการเงินและการบัญชี กลุ่มผู้ผลิตปุ๋ยแห้งมีการสรุปผลการประกอบการ จ่ายเงินปันผล แต่ขาดการจดบันทึกบัญชีที่เป็นระบบ ส่วนกลุ่มผู้ผลิตปุ๋ยน้ำยังไม่ได้มีการสรุปผลการดำเนินงานที่ชัดเจน จึงไม่มีการจ่ายเงินปันผล ด้านการบริหารงานทั่วไป กลุ่มผู้ผลิตปุ๋ยทั้งสองมีการจัดตั้งคณะกรรมการบริหารงานโดยให้สมาชิกเป็นผู้คัดเลือก แต่ขาดการวางแผนการดำเนินงาน การมีส่วนร่วมของสมาชิกในการดำเนินงานค่อนข้างน้อย 3) ต้นทุนและผลตอบแทน พบว่า ปุ๋ยแห้งมีอัตราส่วนต้นทุนต่อราคาขายที่สูงกว่าปุ๋ยน้ำทั้งสองชนิด ทำให้อัตราส่วนกำไรต่อราคาขายของปุ๋ยแห้งต่ำกว่าปุ๋ยน้ำทั้งสองชนิด
นิยามศัพท์เฉพาะ : การดำเนินงานวิสาหกิจชุมชน, ต้นทุน, ผลตอบแทน